Tekenen, spelen, delen

Tekenen, spelen,
delen

De methode Tekenen, spelen, delen is een tekenmethode met spelelementen die ervoor zorgt dat mensen tot nieuwe inzichten komen. Als men die vervolgens met elkaar deelt, ontstaat een waardevolle uitwisseling.

Voor wie?

Voor wie?

De methode is op veel manieren toe te passen maar onder andere geschikt als je een keer:

Waarom?

Waarom?

Ik vind het belangrijk dat mensen empathie ontwikkelen in een samenleving die steeds individualistischer en minder sociaal wordt. Ook wil ik met mijn onderzoek en de methode die daaruit voortgekomen is, de nodige ruimte geven aan verbeelding, experiment en falen.

Mijn methode is goed toepasbaar in concrete situaties, bijvoorbeeld voor het visualiseren van ideeën en gedachten, of om samenwerking mee te faciliteren.

En waarom tekenen?
×

Tekenen is ontdekken

Veel mensen zeggen dat ze niet kunnen tekenen. Toch krijgt iedereen uiteindelijk wel iets op papier. Tekenen is een soort ontdekkingsreis. Al doende ontstaat er iets wat je niet van tevoren had kunnen bedenken. Tekenen hoeft niet alleen voorbehouden te zijn aan (professionele) kunstenaars en artiesten. Uitwisseling is dynamisch en niet statisch. Met een potlood of stift kan je even snel iets schetsen. Je kunt een nieuw vel pakken, over iets heen tekenen of iets weggummen als de tekening niet duidelijk maakt wat je bedoelt, of als het gesprek een andere wending neemt.

×

Tekenen is durven

Iedereen kan tekenen, zolang het maar niet ‘mooi’ hoeft te zijn en zolang je maar durft. Mensen willen in eerste instantie vaak voldoen aan verwachtingen en dat kan ervoor zorgen dat ze zich geblokkeerd voelen. Door het tekenen met spelelementen te combineren, ligt de focus meer op het spelen (doen) dan op het resultaat.

×

Tekenen werkt verhelderend

Doordat tekenen kan helpen bij het ordenen en overbrengen van gedachten kan het ook verhelderend werken. Bij het ontstaan van de lijnen en figuren op het papier begint de tekenaar te reageren - niet alleen op wat er in zijn hoofd, maar ook op wat er op het papier gebeurt. Er ontstaat zo een soort dialoog: de tekenaar gaat de interactie aan met zijn eigen werk en er ontstaat ruimte waarin nieuwe ideeën en inzichten kunnen opbloeien.

Een tekening kan soms meer informatie geven dan een verbale uitleg, waardoor de methode ook erg geschikt is voor in een therapeutische setting.

×

Tekenen zorgt voor gerichte aandacht

In een tijd waarin mobiele apparaten op allerlei manieren onze aandacht trekken wordt het steeds lastiger je te concentreren en ergens (een tijdje) op te richten. Tekenen zorgt ervoor dat je je aandacht actief richt en in een ‘flow’ komt. Door de aandacht die hun tekening gekregen heeft, van henzelf en vervolgens van anderen, kunnen mensen ook gemakkelijker naar elkaars verhalen luisteren.

Waarom spel?
×

Regels maken het spel

De methode heeft een aantal regels die bedoeld zijn om meer spanning, vrijheid en creativiteit te doen ontstaan. De belangrijkste regel is dat de deelnemers kaarten met vragen voor elkaar neerleggen; in plaats van alleen bezig te zijn met hun eigen gedachten, moeten ze bedenken wat ze van de ander willen weten. Dat blijkt zeer bevorderlijk voor de interactie. Een ander spelelement uit de methode is ‘gebrekkige informatie’. Elke deelnemer heeft een aantal kaarten met thema’s in haar hand. Men weet niet van elkaar welke kaarten er in het spel zijn. Het feit dat deze informatie in eerste instantie verborgen blijft, zorgt voor spanning, wat weer bijdraagt aan het ontstaan van de ‘magische cirkel’.

×

De magische cirkel

Als men samen een spel speelt, wordt er een tijdelijke afspraak gemaakt. We zijn even in een wereld waarin andere regels gelden. Johan Huizinga noemde dit in zijn beroemde boek Homo ludens de ‘tovercirkel’ (tegenwoordig wordt de term ‘magische cirkel’ gebruikt). Tijdens het spelen van de methode ontstaan er altijd serieuze gesprekken of er wordt juist gelachen; de sfeer wordt er altijd intiem van.

×

Ankerpunten

Aan de hand van drie sleutelwoorden: wie, wat, en waar worden bij de deelnemers associaties en herinneringen opgeroepen. Door het gebruik van deze ankerpunten worden gedachten en herinneringen concreet, in plaats van algemeen te blijven. Een gedachte bestaat meestal uit meerdere elementen. Dit kan ervoor zorgen dat het tekenen ervan voelt als een moeilijke, grote opdracht. Door de structuur van wie, wat, en waar aan te houden, zijn de opties beperkt. Je zoomt als het ware in op een deel van de gedachte. De deelnemer gaat dan meer over details nadenken. Doordat hij tekent en erover vertelt, wordt de hele gedachte levendiger voor hem en daarmee gemakkelijker met de ander te delen.

De wie-, wat- en waar-kaarten worden willekeurig uit een pot gepakt. Zowel dit ‘kans’ element als het gebruik van ankerpunten dragen bij aan het ontstaan van de magische cirkel.

×
×

Gezamenlijk narratief

Soms krijgen deelnemers allemaal dezelfde vraag en hebben ze hele andere herinneringen aan of gedachten over een bepaald onderwerp. Daarmee wordt het feit dat er meerdere belevingen zijn in één oogopslag zichtbaar. Overeenkomsten en verschillen komen zo visueel naar voren. De belevingen kunnen vervolgens ook gebundeld worden. Het resultaat van de gegeven workshop is dan net zo belangrijk als het proces van het maken. Mensen zien wat het moment dat ze verbonden waren, heeft opgeleverd.

Toepassingen

De methode Tekenen, spelen, delen is een tekenmethode met spelelementen die ervoor zorgt dat mensen tot nieuwe inzichten komen. Als men die vervolgens met elkaar deelt, ontstaat een waardevolle uitwisseling.

  • Het (hoger) onderwijs
  • (Groeps)therapie
  • Het bedrijfsleven
  • Het publieke domein (bijvoorbeeld gemeenten)